After you

recent paintings
opening June 5th, 6 – 9 pm | exhibition until July 19th
Parallel to the solo exhibition of Mingjun Luo

Ook al nemen ze elk een aparte ruimte van de galerie in, toch verkennen de expositie van Luo Mingjun en die van Kate Waters sterk gelijkaardige thema’s, op een met elkaar verbonden en aanvullende manier.

Op het eerste gezicht is er nochtans een frappant verschil tussen de levendige kleuren van de schilderijen van Kate Waters en de wit-, grijs- en zwarttinten van de werken van Luo Mingjun. Door de keuze van haar media verbeeldt die laatste een paradox die nauw verbonden is met haar persoonlijke geschiedenis: ze kreeg in China een opleiding in de Oosterse techniek van olie op doek, maar zodra ze zich in Europa vestigde, gaf ze de voorkeur aan potlood, inkt en rijstpapier, voor ze in een tweede fase de schilderkunst hervatte. Zoals Dolores Denaro het zeer juist beschreef, bestaan de tekeningen van Luo Mingjun uit “stof”, voor zover deze materie in China drager is van zeer krachtige betekenissen – in de boeddhistische denkwijze evenaart een stofkorrel een menselijk leven op aarde: “Globaal genomen ziet de kunstenaar in stof het symbool van het verleden. Elk beleefd moment behoort het volgende ogenblik al tot de geschiedenis. Er blijven enkel sporen over van wat er niet meer is.” Deze sporen diept Luo Mingjun op aan de hand van foto’s die verband houden met haar leven in China voor ze naar Zwitserland vertrok – soms intieme maar vaak banale beelden of beelden uit de media van die tijd. Het realisatieproces is complex: het gaat nooit om gewone weergaven, maar om interpretaties, uit de losse hand, waarin sommige details weggelaten zijn en andere een nieuwe betekenis krijgen. In haar tekeningen laat de kunstenares de heldere zones ongerept, in haar schilderijen gaat ze echter op een tegenovergestelde manier tewerk. Daar zorgt witte verf, gebruikt zoals Chinese inkt, voor de lichtvlakken.

Luo Mingjun noemde haar reeks “Guanxi”, een Chinese term die verwijst naar het idee van een netwerk, uitwisselingen tussen individuen. De Canadese Kate Waters van haar kant koos de titel “After You”, die ook (meer dan een) betekenis heeft. De kunstenares benadrukt dat de uitdrukking op verschillende manieren begrepen kan worden, als een beleefdheidsformule (“na u”), of als de minder verbindende gedachte van een wereld waarin de notie individualiteit en anonimiteit verdwenen zou zijn (“after you”, ofwel nadat de “you” verdwenen is). Voor Kate Waters is deze dualiteit de metafoor van een tijdperk dat heen en weer getrokken wordt tussen tegenstrijdige morele concepten – altruïsme of fanatiek individualisme –, dat ze ziet als “een Disney-remake van 1984 van George Orwell” (de ondergang van het individu, onder toezicht, in het voordeel van de massa verloopt in een goede sfeer). Net zoals Luo Mingjun gebruikt Kate Waters de fotografische esthetiek en komt het erop aan om meer de afwezigheid dan de aanwezigheid op te roepen (het schilderij waarnaar de tentoonstelling genoemd is, stelt trouwens een leeg caféterras voor waar de klanten net weg zijn). De twee kunstenaressen spelen met de codes van de klassieke schilderkunst (groot of middelgroot formaat, portret of landschap als thema) om de afzondering en de verdwijning op te roepen. Allebei gebruiken ze clichés die blijk geven van een zekere banaliteit en dit zelfs in de portretten van verwante personen. Bij Kate Waters wordt dit procedé verdubbeld met een reflectie over de dominantie van het digitale, zowel vanuit esthetisch oogpunt (wazig of schematisch, alle beelden zijn evenveel waard) als vanuit ethisch oogpunt (onze daden en gebaren worden permanent vastgelegd en gedigitaliseerd). Een van haar recentste werken, One Fine Day (2014), is bijzonder symbolisch voor deze benadering: een familiereünie in de zon, met op de voorgrond een man die een selectie probeert te maken uit de tientallen foto’s die die dag genomen zijn. De visuele kracht van de schilderijen van Kate Waters is gebaseerd op een paradox, waarbij een zeer grote picturale beheersing ten dienste gesteld wordt van beelden die net gekozen zijn omwille van hun imperfectie – een keuze die eigen is aan de kunstenares en die de coherentie van haar aanpak garandeert.
PY Desaive